فلسفه تطبیقی

فلسفه تطبیقی

مبانی معرفت‌شناسی سیدجمال‌الدین اسدآبادی و تأثیر آن بر اندیشه و رفتارهای سیاسی ـ اجتماعی وی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه معارف اسلامی قم
2 سازمان مطالعه و تدوین کتب اسلامی و انسانی دانشگاهها«سمت»
10.30487/cph.2023.709704
چکیده
سیدجمال‌الدین اسدآبادی یکی از مؤثرترین افراد در جریان‌سازی و شکل‌گیری نهضت‌های اصلاحی و اسلامی در دوران معاصر است. بر همین مبنا بنیادهای فکری و معرفتی ایشان شایستۀ التفات و توجه است.
سؤال اصلی این پژوهش، چیستی مبانی معرفتی سیدجمال است. در مرحلۀ بعد، تبیین تأثیرات این مبانی معرفتی در کنش‌های فردی، اجتماعی و سیاسی، مدنظر است. مسئله‌ای که علی‌رغم وجود تعدد و تکثر آثار حول محور سیدجمال تا کنون به صورت مستقل و متمرکز مورد توجه نبوده و به نوبۀ خود موضوعی نوین و بدیع است.
این مقاله با روش توصیفی­تحلیلی و مبتنی بر شواهد و داده‌های کتابخانه‌ای از مجموعه آثار بیانی و بنانی به جا مانده از سیدجمال سامان یافته است. براساس دستاوردهای این تحقیق، وی در حوزۀ رفتار و کنش‌های سیاسی­اجتماعی کاملاً متأثر از مبانی معرفتی است. بر همین مبنا باید اذعان داشت که در عرصۀ معرفت‌شناسی کاملاً بینش رئالیستی او در مقام عمل خود را نشان می‌دهد. از دیگر یافته‌های این پژوه این است که ایشان مباحث معرفتی را در حوزه‌های فردی، اجتماعی و سیاسی، اثرگذار و دارای کارکردهای مهم و محوری می‌داند. وی معتقد است که مبانی فکری­معرفتی در مناسبات اجتماعی و سیاسی جامعۀ انسانی و اسلامی از نقشی فعّال و راهگشا برخوردار است و می‌توان جهت برون‌رفت از انحطاط و حل معضلات اجتماعی و سیاسی جامعۀ دینی، از آنها بهره برد. در این پژوهش به خوانش عقل‌گرایانۀ سیدجمال در حوزۀ معرفت مبتنی بر عقلانیت اسلامی پرداخته شده است.
 
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Seyyed Jamaluddin Asadabadi's epistemological foundations and its effect on His political-social thoughts and behaviors

نویسندگان English

mohammad asdaghpoor 1
rezvan sadeghian 2
1 Qom University of Islamic Education
2 samt
چکیده English

Understanding and understanding the basics of epistemology, in realizing a comprehensive attitude and providing a deep analysis of the vision, character and actions of socio-political thinkers and activists, has a very important and effective role in understanding their intellectual geometry. Based on this, it will be useful and necessary for researchers and those interested in practical truth to pay close attention to their knowledge bases.
Undoubtedly, Seyyed Jamaluddin Asadabadi is one of the most influential people in the development and formation of reform and Islamic movements in the contemporary era. On this basis, his intellectual and knowledge foundations deserve attention, attention and consideration. This article has been compiled by examining Seyyed Jamal's epistemological foundations in personal, social and political relationships. Based on research findings; Seyed is completely influenced by epistemic foundations in the field of behavior and social political actions. On this basis, it should be acknowledged that in the field of epistemology, his realist vision fully shows itself in practice. He considers epistemological topics to be effective in personal, social and political fields and have important and pivotal functions. He believes that these intellectual-cognitive foundations have an active and path-breaking role in various social and political relations of the human and Islamic society in order to overcome the degeneration and solve the social and political problems in human societies. In this article, the rationalist reading of Seyed Jamal in the field of knowledge based on Islamic rationality is discussed.

Keywords: Seyed Jamaluddin Asadabadi, knowledge, epistemology, epistemological realism,

کلیدواژه‌ها English

Seyed Jamaluddin Asadabadi
epistemology
epistemological realism
Islamic rationality
اصدق‌پور، محمد (1398)، بررسی آراء و نگرش‌های قرآنی سید‌جمال‌‌الدین اسدآبادی، با مقدمه استاد سیدهادی خسروشاهی، تهران، انتشارات امین‌نگار.
جوادی آملی‌،‌ عبدالله، معرفت‌شناسی در قرآن، چ هفتم، قم، انتشارات اسراء،1390.
حسین‌زاده، محمد، جستاری فراگیر در ژرفای معرفت‌شناسی‌،‌چ دوم، قم، انتشارات حکمت اسلامی‌، 1397.
حسین‌زاده، محمد، درآمدی بر معرفت‌شناسی و مبانی معرفت دینی‌،‌ قم، مؤسسه امام خمینی1، 1385.
حسین‌زاده، محمد، عقیده و عمل،پژوهشی در باب نقش تکوینی عقاید و اعمال در هویت انسان، قم، مؤسسۀ امام خمینی1،1387.
حسین‌زاده، محمد، معرفت دینی؛ عقلانیت و منابع، چ دوم ، قم، مؤسسۀ امام خمینی1،1396.
خسروپناه، عبدالحسین و جمعی از نویسندگان، منظومۀ فکری امام خمینی1، چ سوم، تهران، انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی،1396.
خسروپناه، عبدالحسین، فلسفۀ شناخت، تحقیق و تدوین: حسن پناهی‌آزاد، چ اول، قم، دفتر نشر معارف ،1396.
دادجو، ابراهیم، نظریه‌های توجیه و مبناگرایی، تهران، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی،1394.
غفاری‌،‌ حسین و امیر مازیار، معرفت‌شناسی در فلسفۀ اسلامی‌،‌ تهران، انتشارات حکمت،1395.
 فنایی اشکوری، محمد، معرفت‌شناسی دینی، تهران، انتشارات برگ،1374.
قاسم، نعیم، مبناگرایی و نواندیشی در راه و روش امام خمینی1، ترجمۀ مسعود فکری، تهران، انتشارات بیت المللی الهدی،1392.
مطهری، مرتضی، مجموعه‌آثار، ج24، تهران، انتشارات صدرا،1385.
معلمی‌،‌ حسن، پیشینه و پیرنگ معرفت‌شناسی اسلامی‌،‌ تهران، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی‌،1386.
منابع عربی
امین، احمد، زعماء الاصلاح فی العصر الحدیث، بیروت، انتشارات دار الکتب العلمیه،1426ق.
حسینی اسدآبادی، سیدجمال‌الدین، الآثار الکاملة؛ اعداد و تقدیم: سیدهادی خسروشاهی، جلد اول، طبعه الاولی، القاهره، انتشارات مکتبه الشروق الدولیه،1423ق.
حسینی اسدآبادی، سیدجمال‌الدین، الآثار الکاملة؛ اعداد و تقدیم: سیدهادی خسروشاهی، جلد دوم، طبعه الاولی، القاهره، انتشارات مکتبه الشروق الدولیه،1423ق.
حسینی اسدآبادی، سیدجمال‌الدین، الآثار الکاملة؛ اعداد و تقدیم: سیدهادی خسروشاهی، جلد سوم، طبعه الاولی، القاهره، انتشارات مکتبه الشروق الدولیه،1423ق.
حسینی اسدآبادی، سیدجمال‌الدین، الآثار الکاملة؛ اعداد و تقدیم: سیدهادی خسروشاهی، جلد ششم، طبعه الاولی، القاهره، انتشارات مکتبه الشروق الدولیه،1423ق.
حسینی اسدآبادی، سیدجمال‌الدین، الآثار الکاملة؛ اعداد و تقدیم: سیدهادی خسروشاهی، جلد هفتم، طبعه الاولی، القاهره، انتشارات مکتبه الشروق الدولیه،1423ق.
حسینی اسدآبادی، سیدجمال‌الدین، الآثار الکاملة؛ اعداد و تقدیم: سیدهادی خسروشاهی، جلد نهم، طبعه الاولی، القاهره، انتشارات مکتبه الشروق الدولیه،1423ق.
رشیدرضا، محمد، تاریخ الاستاذ الامام الشیخ محمد عبده،3مجلد، الطبعة الثانیة، القاهرة، انتشارات دارالفضیله،1427ق.