فلسفه تطبیقی

فلسفه تطبیقی

بررسی بعد چهارم در اندیشه ملاصدرا و نیکول اورم با روش پدیدار شناسی هانری کربن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار ،معارف اسلامی،دانشگاه پیام نور،تهران،ایران
2 استاد ،گروه فلسفه ،پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.
10.30487/cph.2023.709705
چکیده
دو اندیشمند نامدار ملاصدرا و نیکول اورم هریک با ابداعات فکری خویش دریچه‌ای به سوی معرفت فراروی انسان‌ها در ورای زمان و مکان قرار داده‌اند، مسئلۀ پژوهش حاضر آن است که هانری کربن، بُعد چهارم اجسام را چگونه در اندیشۀ صدرا و نیکول اورم با یکدیگر تطبیق می‌دهد و بر مبنای فراتاریخیت اندیشه‌ها، شیوۀ روشی صدرا و نیکول اورم را در گوهر مشترک چگونه به تصویر می‌کشاند و روش هانری کربن در این تطبیق چگونه ارزیابی می‌گردد؛ پژوهش حاضر با روش توصیفی­تحلیلی به این رهیافت دست یافته است که صدرا با بسط حرکت جوهری در حقایق وجودی و بیان مراتب وجود از عالم طبیعت تا عالم مثال و اورم با بسط مجرای اشکال هندسی به شهود فضایی و مشاهدۀ خیالی پدیدارهای کیفی و پیوستن به فلسفۀ خیال، توانسته‌اند براساس مشابهت رابطه‌ای نه همسانی اصطلاحات، پایان‌ناپذیری موضوع جسمانیت در جهان سه‌بعدی تجربی را امکان‌پذیر سازند از این رو، از تحلیل هانری کربن به این یافته‌ها می‌توان رسید که ایشان از تکنیک دازاین هایدگر، برای روشن شدن دیدگاه ملاصدرا و از تکنیک تحلیل محتوا برای بسط دادن دیدگاه نیکول اورم بهره گرفته که ماحصل آنالیز هانری کربن درک تمامیت محتوا و متن و دسترسی به افق فکری هر دو نامدار است که قرار گرفتن در ریل معناشناسی و زیستن در چنین معرفتی را میسر می‌کند.
دو اندیشمند نامدار ملاصدرا و نیکول اورم هریک با ابداعات فکری خویش دریچه‌ای به سوی معرفت فراروی انسان‌ها در ورای زمان و مکان قرار داده‌اند، مسئلۀ پژوهش حاضر آن است که هانری کربن، بُعد چهارم اجسام را چگونه در اندیشۀ صدرا و نیکول اورم با یکدیگر تطبیق می‌دهد و بر مبنای فراتاریخیت اندیشه‌ها، شیوۀ روشی صدرا و نیکول اورم را در گوهر مشترک چگونه به تصویر می‌کشاند و روش هانری کربن در این تطبیق چگونه ارزیابی می‌گردد؛ پژوهش حاضر با روش توصیفی­تحلیلی به این رهیافت دست یافته است که صدرا با بسط حرکت جوهری در حقایق وجودی و بیان مراتب وجود از عالم طبیعت تا عالم مثال و اورم با بسط مجرای اشکال هندسی به شهود فضایی و مشاهدۀ خیالی پدیدارهای کیفی و پیوستن به فلسفۀ خیال، توانسته‌اند براساس مشابهت رابطه‌ای نه همسانی اصطلاحات، پایان‌ناپذیری موضوع جسمانیت در جهان سه‌بعدی تجربی را امکان‌پذیر سازند از این رو، از تحلیل هانری کربن به این یافته‌ها می‌توان رسید که ایشان از تکنیک دازاین هایدگر، برای روشن شدن دیدگاه ملاصدرا و از تکنیک تحلیل محتوا برای بسط دادن دیدگاه نیکول اورم بهره گرفته که ماحصل آنالیز هانری کربن درک تمامیت محتوا و متن و دسترسی به افق فکری هر دو نامدار است که قرار گرفتن در ریل معناشناسی و زیستن در چنین معرفتی را میسر می‌کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Investigating the fourth dimension in the thought of Mulla Sadra and Nikol Orsem with Henry Carbone's phenomenological method

نویسندگان English

akram rahimi 1
mohammad mohammad rezai 2
1 Assistant Professor, Islamic Studies, Payam Noor University, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Philosophy, College of Farabi, University of Tehran, Qom, Iran
چکیده English

The famous thinker Mulla Sadra and Nicole Orem each have opened a window to the knowledge facing humans beyond time and space with their intellectual innovations. The problem of the present research is how Henry Carbone reconciles the fourth dimension of bodies in the thought of Sadra and Nicole Orem. and based on the meta-historicity of ideas, how does Sadra and Nikol Orem's method be depicted in the common gem, and how is Henry Carbone's method evaluated in this comparison; The current research has achieved this approach with the descriptive-analytical method that Sadra by expanding the essential movement in the existential facts and expressing the levels of existence from the world of nature to the world of examples, by expanding the conduit of geometric shapes to spatial intuition and imaginary observation of qualitative phenomena and joining The philosophy of imagination has been able to make possible the inexhaustibility of the issue of physicality in the three-dimensional empirical world based on relational similarity, not the similarity of terms. Therefore, from the analysis of Henry Carbone, we can reach these findings that he used Heidegger's Dasein technique to clarify the point of view. Mulla Sadra has used the technique of content analysis to expand Nicole Oram's view that the result of Henry Carbone's analysis is the understanding of the integrity of the content and the text and access to the intellectual horizon of both names, which makes it possible to be on the path of semantics and live in such knowledge.

کلیدواژه‌ها English

Sadra
Nicole Orsom
fourth dimension
comparative philosophy
Henry Carbone
ابن عربی، محی الدین (1396)، فصوص الحکم، ترجمۀ محمدخواجوی، تهران، مولی.
آشتیانی، جلال و دیگران (1379)، در احوال و اندیشه‌های هانری کربن، تهران، انتشارات هرمس.
––––––– ، (1379)، در احوال و اندیشه‌های هانری کربن، هانری کربن و حکمت متعالیه شیعه، سید حسن عرب، تهران، انتشارات هرمس.
––––––– ، (1379)، در احوال و اندیشه‌های هانری کربن، در ضیافت عالم معنوی، یحیی بونو، ترجمۀ غلامرضا ذات علیان، تهران، انتشارات هرمس.
امام خمینی، روح الله (1384)، مصباح الهدایه الی الخلافه والولایه، مقدمۀ سید جلال‌الدین آشتیانی، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
خان کاظمی، محمد (1392)، بررسی تطبیقی عالم خیال از دیدگاه ابن سینا، شیخ اشراق و ملاصدرا، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی (ص).
کاکایی قاسم، دین و اندیشه، خبر گزاری مهر (17/1/1394، 9: 26).
کربن هانری (1392 ب)، فلسفۀ ایرانی و فلسفۀ تطبیقی، ترجمۀ جواد طباطبایی، تهران، مینوی خرد.
––––––– ، (1392 الف)، اسلام ایرانی و چشم‌اندازهای معنوی و فلسفی، ج1، ترجمه انشاءالله رحمتی، تهران، سوفیا.
––––––– ، (1383)، از هایدگر تا سهروردی، ترجمۀ حامد فولادوند، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
––––––– ، (1388)، سید حیدر آملی، شرح احوال، آثار و آراء و جهان‌شناسی، ترجمۀ نوذر آقاخانی، تهران، حقیقت.
گلیپسی، چارلزکولستون (1373)، خلاصه زندگی‌نامه علمی دانشمندان، ترجمۀ احمد آرام و دیگران، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
––––––– ، (1374)، خلاصۀ زندگی‌نامه علمی دانشوران، ترجمۀ بهروز بیرشک و دیگران، جلد دوم، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
صدرالمتألهین شیرازی، محمدبن ابراهیم (1378)، الحکمة المتعالیه فی الاسفارالاربعة، تهران، مولی.
––––––– ، (1379)، حکمت المتعالیه فی السفار الاربعه العقلیه، قم، مصطفوی.
––––––– ، (1381)، المبدأ والمعاد، تصحیح آشتیانی، ترجمۀ احمدبن محمدالحسینی اردکانی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
––––––– ، (1383)، الشواهد الربوبیه، ترجمۀ جواد مصلح، تهران، سروش.
––––––– ، (1382)، الشواهد الربوبیه، تصحیح سید مصطفی محقق، تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
مرتضوی باباحیدری، سید رحمان (1395)، «بررسی نسبت پدیدارشناسی هایدگر و کربن» (با تکیه بر دو مسئلۀ هستی و زمان)، نشریۀ هستی و شناخت، پاییز و زمستان، 3 (6)، 43- 64.
مصطفوی نفیسه (1396)، «پدیدارشناسی زمان و فضای مثالی در حکمت متعالیه و فیزیک نسبیت»، نشریۀ شناخت، بهار و تابستان، 76، 189- 205.
هایدگر مارتین (1387)، هستی و زمان، ترجمۀ سیاوش جمادی، تهران، ققنوس.
Irancontent. net, 2019,6. 17. فرزاد لازمی زاده
Charles Coulston Gillispie,1970, Dictionary of scientific biography {book} editor in chief, Charles Scribners Snos New York.