فلسفه تطبیقی

فلسفه تطبیقی

بازخوانی تطبیقی حرکت از دیدگاه ارسطو و ابن‏سینا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری فلسفه تطبیقی دانشگاه قم، ایران.
10.30487/cph.2025.2020954.1027
چکیده
حرکت از مهم‏ترین زمینه‏های فلسفه می‏باشد که تعریف، بنیان و گونه‏های آن همواره مورد گفتگوی فلاسفه بوده است. با کاوش در اندیشه‏های فلسفی این نتیجه به دست آمد که حرکت به عنوان یکی از موضوعات طبیعیات مطرح می‏شود. فلاسفه در برخورد با این مفهوم، به دو گروه تقسیم می‏شوند؛ برخی با اعتقاد به یکسان بودن ماده‏ی بنیادین معتقد به ثبات و سکون بوده و برخی دیگر به حرکت و تغییر پیوسته، باور دارند. ارسطو و ابن‏سینا بر این باور هستند که همواره در جهان تغییر و حرکت وجود دارد. این دو حرکت را بیرون آمدن تدریجی از قوه به فعل دانسته و ابن‏سینا این بیرون آمدن را کمال نخستین برای چیزی می‏داند که بالقوه است. حرکت در نزد ارسطو و ابن‏سینا در چهار مقوله‏ی مکان، کم، کیف و وضع رخ می‏دهد و در سایر مقولات راه ندارد. ارسطو و ابن‏سینا در تبیین حرکت مکانی، حرکت مستدیر را کامل‏ترین حرکت معرفی می‏نمایند و بر این باورند که هر متحرکی نیازمند محرکی است. اگر حرکت برمبنای ذات چیزها باشد، آن حرکت طبیعی است ولی اگر حرکتی بیرون از ذات آنها باشد حرکت قسری می‏باشد. ارسطو و ابن‏سینا معتقدند که باید محرک جدا از متحرک باشد؛ زیرا در غیر این صورت آن محرک نیز نیازمند محرک دیگری خواهد بود و بنابر بطلان تسلسل علل، محرکی باید باشد که خود نامتحرک، نامتناهی، سرمدی، جاودانه، بدون حد، حی و فعال باشد که این محرک از دید دو فیلسوف محرک نخستین است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A comparative re-reading of movement from the point of view of Aristotle and Avicenna

نویسنده English

Ali Shad
PhD student in Comparative Philosophy, Qom University, University of Qom,Qom, Iran
چکیده English

Abstract
Movement is one of the most important fields of philosophy, whose definition, foundation and types have always been discussed by philosophers. From the examination of philosophical thoughts, it was concluded that movement is considered as one of the subjects of nature. In dealing with this concept, philosophers are divided into two groups; Some believe in stability and stillness, while others believe in continuous movement. Aristotle and Avicenna believe that there is always change and movement in the world. Both philosophers consider movement as the gradual emergence from power to action, and Avicenna considers this emergence as the first perfection for something that is potential. According to Aristotle and Avicenna, movement occurs in four categories: location, quantity, quality, and condition, and does not exist in other categories. Aristotle and Avicenna introduce circular motion as the most perfect motion and believe that every movement needs a stimulus. If the movement is based on the essence of things, that movement is natural, but if it is outside of their essence, it is forced movement. Aristotle and Avicenna believe that the stimulus must be separate from the moving; Because that stimulus will also need another stimulus, and according to the nullity of the sequence of causes, it must be a stimulus that is immobile, infinite, eternal, limitless, alive and active, which is the first stimulus according to the two philosophers.

کلیدواژه‌ها English

Movement
circular
natural
forced
primarystimulus
ابن‏سینا، (1361)، فن سماع طبیعی، ترجمه‏ی محمدعلی فروغی، تهران، انتشارات امیرکبیر.
ــــــــ ، (1363)، المبدأ و المعاد، به اهتمام عبدالله نورانی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران با همکاری دانشگاه مک‏گیل.
ــــــــ ، (1379)، النجاه من الغرق فی بحر الضلالات، به تصحیح محمدتقی دانش‏پژوه، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
ــــــــ ، (1383)، دانشنامه‏ی علایی (طبیعیات)، مقدمه، حواشی و تصحیح سیدمحمد مشگوه، همدان، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی با همکاری دانشگاه بوعلی سینا.
ــــــــ ، (1405)، شفا (طبیعیات)، جلد 1، قم، منشورات مکتبه آیه الله نجفی.
ارسطو، (1362)، طبیعیات، ترجمه‏ی دکتر مهدی فرشاد، تهران، انتشارات امیرکبیر.
ــــــ ، (1369)، درباره‏ی نفس، ترجمه‏ی علی‏محمد داودی، تهران، انتشارات حکمت.
ــــــ ، (1377)، متافیزیک (مابعدالطبیعه)، ترجمه‏ی دکتر شرف‏الدین خراسانی، تهران، انتشارات حکمت.
ــــــ ، (1378)، سماع طبیعی (فیزیک)، ترجمه‏ی محمدحسن لطفی، تهران، انتشارات طرح نو.
ــــــ ، (1379)، در آسمان، ترجمه‏ی اسماعیل سعادت، تهران، انتشارات هرمس.
خراسانی، شرف‏الدین (شرف)، (1370)، نخستین فیلسوفان یونان، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.
سارتون، جورج، (1336)، تاریخ علم، ترجمه‏ی احمد آرام، تهران، انتشارات امیرکبیر، چاپ نخست.
فارابی، ابونصر، (1349)، الدعاوی القلبیه، حیدرآباد، دکن.
فروغی، محمدعلی، (1390)، سیر حکمت در اروپا، تهران، انتشارات زوار، چاپ ششم.
کاپلستون، فردریک چارلز، (1396)، تاریخ فلسفه، جلد 1، ترجمه‏ی سیدجلال‏الدین مجتبوی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ یازدهم.
ملکشاهی، حسن، (1344)، حرکت و استیفای اقسام آن، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ نخست.
منفرد، مهدی، (1394)، فلسفه‏ی تطبیقی چیست؟ فصلنامه‏ی علمی ـ پژوهشی دانشگاه قم، شماره‏ی شانزدهم، سال چهارم، 32-25.
Bergson, H. & Gunter, P. A. Y. (1984), Creative evolution. University Press of America.
Davies, P., (2005), About Time: Einstein's Unfinished Revolution, New York, Simon & Schuster, Inc.
Heisenberg, W. (1985). Über den anschaulichen Inhalt der quantentheoretischen Kinematik und Mechanik. In Original Scientific Papers Wissenschaftliche Originalarbeiten, Springer.
Laird, Walter Roy, Roux ,Sophie (2008), Mechanics and Natural Philosophy before the Scientific Revolution, Springer.
Newton, I., (2004), Principa, In Isaac Newton: Philosophical Writings, Ed. A. Janiak, Cambridge, Cambridge University Press.