فلسفه تطبیقی

فلسفه تطبیقی

سنجش شعور و ارتعاش در قانون جذب با ترازوی وحی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
2 حوزه علمیه قم
10.30487/cph.2025.2072297.1048
چکیده
یکی از پدیده‌های مطرح در عرفان‌های نوظهور و غیر‌دینی که در سال‌های اخیر با سرعت چشمگیری در میان اقشار مختلف گسترش یافته، «قانون جذب» است؛ قانونی که مفاهیمی همچون شعورمندی موجودات و ارتعاش از عناصر بنیادین آن به‌شمار می‌آیند. در این قانون، شعور و ارتعاش موجودات به‌گونه‌ای در ارتباط با یکدیگر تبیین می‌شوند که مبتنی بر مبانی خاص و اهدافی معیّن بوده و در بسیاری موارد، جایگاهی برای ارزش‌های بنیادین دینی در آنها دیده نمی‌شود؛ هرچند گاه می‌شود که این آموزه‌ها با برخی مسائل دینی نزدیک یا همسو هستند. از جمله این نزدیکی‌های، تسبیح موجودات در قرآن است که لازمه‌ی آن نوعی شعور برای هر موجودی می‌باشد، بررسی تطبیقی نشان می‌دهد که هرچند «شعورمندی موجودات» در قرآن می‌تواند به‌طور کلی مؤیّد اصل هوشمندی و آگاهی در عالم باشد، اما نوع تبیین و ادبیات قانون جذب با آموزه‌های وحیانی تفاوت‌های جدّی دارد. افزون بر این، هرچند در متون دینی برای ذهن، نیت و تفکرات انسان آثار و پیامدهای عمیق فردی و اجتماعی در نظر گرفته شده، مفهوم «ارتعاش» در قانون جذب با آن‌چه در آموزه‌های قرآنی مطرح است، فاصله‌ای بنیادین داشته و مشتمل بر گزاره‌های فراوانی است که پشتوانه استدلالی محکمی ندارند.
این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و رویکرد تحلیلی‌ـ‌انتقادی، دو مؤلفه‌ی اصلی قانون جذب یعنی شعورمندی و ارتعاش موجودات را از منظر آموزه‌های وحیانی بررسی و تطبیق می‌کند و نشان می‌دهد که بخشی از ادعاهای مطرح در این قانون با مبانی دینی سازگار است، اما بخش قابل توجهی از آن دچار کاستی‌های مبنایی و ناسازگاری‌های جدّی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 03 دی 1404